ASTIM VE POLEN ALERJİSİ

Polenler bitkilerin üremesini sağlayan çiçek tozlarıdır. Polenler özellikle bahar aylarında daha fazla olmakla birlikte yıl boyunca belli bir miktarda havada mevcuttur. Havada asılı olan bazı polenler burundan havayoluna alınırken hem burunda, hem de üst ve alt havayollarında allerjik reaksiyonları ortaya çıkarabilirler. Bazen de polen gözde birikerek göz allerjisine sebep olur.



Burunda oluşan allerjik reaksiyon allerjik nezle olarak bilinir. Burunda ve genizde kaşıntı, üstüste hapşırma, nezle bazen de burun tıkanıklığı ve sinüzit ile kendini gösterir. Polenlerin yayılımı sabah saatlerinde fazla olduğu için hapşırma ve nezle sabah saatlerinde daha fazladır.



Polenlerin havada en yoğun olduğu aylar Şubat ayından başlamak üzere Mart, Nisan, Mayıs aylarıdır. Yaz ortasında polenler azalır, sonbaharda az miktarda devam eder, kış aylarında hemen hemen havada kaybolur.



Havadaki polen yoğunluğunu hava sıcaklığı, nem, rüzgar ve yağmurlar belirler. Nemli ve güneşli havalarda polen yoğunluğu artar. Hafif rüzgar ve kısa süreli hafif yağmur da polenlerin artıp yayılmasına sebep olur. Ancak şiddetli yağmur polenleri havadan temizler.



Polenlere bağlı allerjik nezle her yıl hemen hemen aynı tarihlerde tekrarlayıp ortalama 2 ay devam eder. Allerji testleri hastanın allerji sebebini ortaya koyabilir. İlaç tedavisinin gerekli durumlarında da aşı tedavisi uygulanır.



Polen mevsiminde elleri, yüzü sık sık yıkamak, sık sık duş almak, özellikle sabahları pencereleri kapalı tutulması yardımcı olabilir.



Allerjik reaksiyonlar alt solunum yollarını etkilediğinden astım belirtileri ortaya çıkabilir.



ASTIM NEDİR?



Astım çeşitli nedenlerle havayollarının daralmasıyla ortaya çıkan bir hastalıktır. Astımdaki havayolu daralması çoğunlukla krizler şeklindedir ve aralıklı olarak tekrarlar. Astımlı kişilerin havayolları diğer insanlara göre daha hassastır. Havayollarının çeşitli uyarılara karşı daralma cevabı çok daha kolay oluşur.



Astımın kalıtsal özelliği bilinmektedir. Ailesinde astım olan kişilerde astım görülme olasılığı daha yüksektir. Kalıtsal özellikler yanında havayolunda allerji yapıcı maddeler, solunumyolunu tahriş eden maddeler, ısı ve nem değişiklikleri ve hastanın psikolojik durumu da astımın ortaya çıkmasında etkilidir. Allerji yapan maddeler arasında en sık rastladıklarımız ev tozu böceği atıkları, polenler, mantarlar, hayvan tüyleridir. Hava kirliliğine sebep olan kükürtdioksit, sigara dumanı gibi maddeler de solunum yolunu tahriş ederek havayolu daralmasına sebep olur.



Astım göğüste baskı hissi, öksürük gibi çok hafif belirtilerle ortaya çıkabilir. Bunun yanında ağır solunum yetmezliği tablolarına da sebep olabilir. Astımın en sık rastlanan belirtileri; nefes darlığı, göğüste hırıltılı solunum, gece gelen nefes darlığı, hareketle gelen nefes darlığı, değişik kokulara karşı hassasiyet artışıdır.



Astım uygun tedavi ile kontrol altına alınabilen bir hastalıktır. Doktor ve hastanın işbirliği ile hastaya en uygun tedavi tespit edilebilir. Tedavisinde sprey, toz gibi doğrudan solunum yolu ile alınan ilaçların önemli rolü vardır. Bu tür ilaçlara karşı önyargılı olmaktan vazgeçilmelidir. Doktorun önerdiği şekilde kullanıldığında bu tür ilaçların yan etkilerinin diğerlerine göre daha az olduğu bilinmektedir.



Uzm.Dr.Zeynep Şahin Göğüs Hastalıkları Uzmanı International Hospital İstanbul